Cotton Rate 2026: कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी एक चिंताजनक बातमी समोर आली आहे. फेब्रुवारी २०२६ च्या अखेरीस कापसाच्या दरात लक्षणीय घसरण नोंदवण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय व्यापार करार, देशांतर्गत वाढता पुरवठा आणि निर्यातीतील घट यामुळे कापसाचे भाव दबावाखाली आहेत. महाराष्ट्रातील कापूस पट्ट्यात याचा मोठा परिणाम दिसून येत असून, शेतकरी सध्या चिंतेत आहेत.
कापूस दर कोसळण्यामागची मुख्य कारणे
कापसाच्या दरात अचानक झालेली ही घट प्रामुख्याने जागतिक घडामोडींशी संबंधित आहे:
१. भारत-अमेरिका व्यापार करार: या नवीन करारामुळे भारतीय कापड उद्योगासाठी निर्यातीच्या संधी वाढणार असल्या तरी, सध्या देशात स्वस्त परदेशी कापूस आयात होण्याची भीती निर्माण झाली आहे. यामुळे स्थानिक बाजारात व्यापाऱ्यांनी सावध पवित्रा घेतला आहे. २. जागतिक बाजारपेठेतील मंदी: अमेरिकन फ्यूचर्स मार्केट आणि ब्राझीलमधील कापसाच्या अतिपुरवठ्यामुळे जागतिक स्तरावर कापूस दर ७६-७८ अमेरिकन सेंट प्रति पौंडपर्यंत खाली आले आहेत. ३. देशांतर्गत मागणीत घट: कापूस धागा आणि कपड्यांच्या निर्यातीत जानेवारीत सुमारे ४% घट झाल्याने सूत गिरण्यांकडून (Mills) कापसाची मागणी कमी झाली आहे.
महाराष्ट्र आणि जागतिक बाजारातील स्थिती
महाराष्ट्रातील विदर्भ आणि मराठवाड्यात कापसाचे दर शेतकऱ्यांच्या अपेक्षेपेक्षा कमी आहेत. सध्या बाजारात कापसाची आवक वाढली असली तरी खरेदीदारांचा प्रतिसाद कमी मिळत आहे.
भविष्यातील कल: तज्ज्ञांच्या मते, ही घसरण तात्पुरती असू शकते. २०२६-२७ च्या हंगामात जागतिक उत्पादन ३% ने कमी होण्याचा अंदाज आहे, ज्यामुळे वर्षाच्या मध्यात दरात पुन्हा सुधारणा होऊ शकते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी घाईघाईने कापूस विक्री न करता बाजाराचा कल ओळखून निर्णय घेणे आवश्यक आहे.
निष्कर्ष
कापसाच्या दरातील ही अस्थिरता पूर्णपणे जागतिक व्यापाराशी जोडलेली आहे. शेतकऱ्यांनी केवळ स्थानिक बाजारावर अवलंबून न राहता ‘कॉटन कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया’च्या (CCI) खरेदी केंद्रांची आणि जागतिक ट्रेंडची माहिती घेणे आवश्यक आहे. हमीभावापेक्षा कमी दरात कापूस विक्री टाळण्यासाठी सरकारी खरेदी केंद्रांचा आधार घेणे फायदेशीर ठरेल.