MSRTC Half Ticket Rule: महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (MSRTC) एसटी प्रवासाच्या सवलतींबाबत एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. १ मार्च २०२६ पासून एसटी बसमधील महिलांची अर्ध्या तिकिटाची सवलत आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या सवलतींचे नियम बदलणार आहेत. आता केवळ आधार कार्ड दाखवून सवलत मिळणे बंद होणार असून प्रवाशांना एक नवीन अधिकृत कार्ड सोबत ठेवावे लागणार आहे.
आतापर्यंत महिलांना ५० टक्के सवलत, ६० वर्षांवरील ज्येष्ठांना ५० टक्के सूट आणि ७५ वर्षांवरील नागरिकांना मोफत प्रवासासाठी आधार कार्ड ग्राह्य धरले जात होते. मात्र, एसटी महामंडळाच्या तपासणीत असे समोर आले आहे की, अनेक प्रवाशांनी बनावट आधार कार्डाचा वापर करून चुकीच्या पद्धतीने सवलतीचा लाभ घेतला आहे. हा गैरप्रकार रोखण्यासाठी आता आधार कार्ड हा सवलतीचा पुरावा म्हणून ग्राह्य धरला जाणार नाही.
नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC) अनिवार्य
महामंडळाने आता स्मार्ट कार्डच्या जागी नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC) अनिवार्य करण्याचे निर्देश दिले आहेत. १ मार्चपासून ज्या प्रवाशांकडे हे नवीन कार्ड नसेल, त्यांना सवलत नाकारली जाईल आणि पूर्ण तिकीट दर आकारला जाईल. हे कार्ड खालील प्रवाशांसाठी आवश्यक आहे:
- महिला प्रवासी: ५० टक्के सवलतीसाठी.
- ज्येष्ठ नागरिक (६० ते ७५ वर्षे): ५० टक्के सवलतीसाठी.
- अमृत ज्येष्ठ नागरिक (७५ वर्षांवरील): मोफत प्रवासासाठी.
कार्ड कसे आणि कुठे मिळणार?
प्रवाशांच्या सुविधेसाठी सरकारने हे कार्ड काढण्याची प्रक्रिया सोपी केली आहे. या कार्डाबाबतची महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
१. नोंदणी केंद्र: हे कार्ड एसटीच्या अधिकृत बस आगारातून (डेपो) किंवा ऑनलाइन नोंदणी करून मिळवता येईल. २. आवश्यक कागदपत्रे: मूळ आधार कार्ड, वयाचा पुरावा आणि पासपोर्ट आकाराचा फोटो. ३. वैशिष्ट्ये: हे कार्ड केवळ प्रवासासाठीच नाही, तर इतर सार्वजनिक वाहतूक सेवांसाठीही वापरता येईल.
कठोर अंमलबजावणी आणि सूचना
राज्य सरकारने हे नवीन नियम २०२६ च्या सुरुवातीलाच जाहीर केले होते, मात्र त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आता १ मार्चपासून कडक पद्धतीने केली जाणार आहे. वाहकांना (Conductors) स्पष्ट सूचना देण्यात आल्या आहेत की, योग्य आणि अधिकृत कार्ड असल्याशिवाय कोणालाही सवलत देऊ नये. आर्थिक वर्षाच्या शेवटी सरकारला सर्व हिशोब सादर करावा लागत असल्याने महामंडळ आता नियमांबाबत कोणतीही शिथिलता देणार नाही.
निष्कर्ष: जर तुम्ही नियमितपणे एसटीने सवलतीच्या दरात प्रवास करत असाल, तर कोणत्याही तांत्रिक अडचणीशिवाय प्रवास करण्यासाठी १ मार्चपूर्वी आपले एनसीएमसी कार्ड काढून घेणे आवश्यक आहे. केवळ आधार कार्डवर अवलंबून राहिल्यास तुम्हाला प्रवासादरम्यान पूर्ण तिकीट भरावे लागेल किंवा सवलत नाकारली जाऊ शकते.
